Spring trapping: wat is het en waarom is timing cruciaal?
Spring trapping, ofwel het plaatsen van selectieve vallen in het vroege voorjaar, is een van de meest effectieve methoden om de populatie van de Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax) lokaal te beheersen. Het doel is het vangen van overwinterende koninginnen voordat zij een nieuw nest stichten. Elke gevangen koningin voorkomt een potentieel nest van honderden exemplaren later in het seizoen.
Toch is timing alles. Wie te vroeg begint, verspilt middelen en riskeert bijvangst. Wie te laat begint, mist de kritieke fase.
De Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax) - foto: Wikimedia Commons / CC BY-SA
Wanneer beginnen met spring trapping?
Start pas met spring trapping wanneer aan beide voorwaarden is voldaan:
- De gemiddelde weektemperatuur ligt structureel boven de 13 graden Celsius.
- Dit is minimaal 3 aaneengesloten dagen het geval.
Op dit moment (februari 2026) is het daarvoor nog te vroeg. Het is te koud en te nat. Koninginnen die nu al actief worden, vinden doorgaans onvoldoende voedsel en overleven het niet. Het heeft dus geen zin om nu al vallen te plaatsen.
Wij geven een duidelijk startsein zodra de omstandigheden het toelaten.
Checklist: selectieve vallen correct inzetten
Controleer bij het plaatsen en beheren van selectieve vallen de volgende punten:
- Controleer vallen minimaal twee keer per dag. Dit is essentieel om bijvangst direct vrij te laten en de gezondheid van gevangen dieren zo weinig mogelijk te schaden.
- Gebruik een selectieve opening van 8,5 millimeter. Deze maat laat Aziatische hoornaarkoninginnen door, maar houdt grotere insecten zoals de Europese hoornaar (Vespa crabro) buiten.
- Kies de juiste locaties. Zet vallen bij voorkeur op plekken waar vorig seizoen nesten zijn gemist of te laat zijn geruimd. Dit verhoogt de trefkans aanzienlijk.
- Werk samen met een zoekgroep. Verdeel de controle onder meerdere vrijwilligers of medewerkers, zodat de workload beheersbaar blijft en vallen regelmatig worden gecheckt.
Welke vallen werken goed?
3D-geprinte vallen met wiekpot en Trappit
Een bewezen combinatie in het veld: een wiekpot gevuld met Trappit (een selectieve lokstof) geplaatst in een 3D-geprinte val. Dit type val is lichtgewicht, aanpasbaar en eenvoudig te reinigen. De lokstof trekt koninginnen specifiek aan tijdens de pre-nestperiode.
Good4bees en Beevital vallen
De vallen van Good4bees en Beevital zijn kwalitatief hoogwaardige selectieve vallen. Beide zijn aanpasbaar:
- In het vroege voorjaar: stel de opening in op de bredere maat voor koninginnen.
- Later in het seizoen: verklein de opening voor werksters.
Deze flexibiliteit maakt ze geschikt voor gebruik gedurende het hele seizoen.
Een koningin van Vespa velutina begint een nieuw nest in het voorjaar - foto: Wikimedia Commons / CC BY-SA
Hotspots: waterpartijen als magneet
Waterpartijen zoals vijvers, sloten en rivieroevers zijn in het voorjaar bijzonder aantrekkelijke locaties voor koninginnen van de Aziatische hoornaar. Zij zoeken vocht en voedsel in de directe omgeving van water. Prioriteer deze locaties bij het plaatsen van vallen.
Aziatische hoornaar (Vespa velutina nigrithorax)
Samenwerking maakt het verschil
Selectief vallen plaatsen is effectiever als het wordt uitgevoerd als gezamenlijke activiteit. Door samen te werken in een zoekgroep:
- worden vallen regelmatig gecontroleerd, ook als een deelnemer verhinderd is;
- wordt kennis gedeeld over locaties en resultaten;
- wordt de kans op bijvangst kleiner doordat vallen nooit langer dan nodig onbeheerd blijven.
Heb je vragen, wil je een zoekgroep in jouw regio opzetten of wil je meedenken over de aanpak dit seizoen? Neem contact op via het contactformulier.
Over dit onderwerp
Hoornaarpreventie.nl volgt de populatieontwikkeling van de Aziatische hoornaar actief en deelt praktijkgerichte informatie voor burgers, imkers en bestrijders. Wij baseren onze adviezen op velddata, wetenschappelijke publicaties en samenwerking met erkende zoekgroepen en bestrijdingsorganisaties.